جمال الدين محمد الخوانساري

147

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

2135 السّيف فاتق والدّين راتق ، فالّدين يأمر بالمعروف والسّيف ينهى عن المنكر ، قال اللّه تعالى : وَلَكُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ . شمشير شكافنده است ودين بهم آورنده ، پس دين امر ميكند بنيكوئى وشمشير نهى ميكند از بدى ، فرموده است خداى تعالى : از براي شماست در قصاص زندگى ، غرض اشاره است باين كه در نظام هر دولتي ناچار است از فتق ورتق يعنى شكافتن وبهم آوردن ، پس شكافتن كار شمشير است كه نهى كند مردم را از منكرات وجدا كند ايشان را از آنها ، واگر نشنوند برسد به آن چه برسد از زخم وقطع وقتل ، وهمچنين بايد الفت والتيام دادن مردم بيكديگر تا اين كه مظاهر ومعاون هم باشند پس اين بود كه در شرع اسلام شمشير در كار بود از براي فتق ولطف ومهربانى وامر باحسان بيكديگر واجتماع با هم در نماز وغير آن مىشد از براي رتق ، بعد از آن از براي اشاره ببعضى فوايد شمشير آيهء كريمه را تلاوت فرموده‌اند كه وَلَكُمْ فِي الْقِصاصِ حَياةٌ يعنى از براي شماست در حكم بقصاص واجراى آن زندگانى ، زيرا كه هرگاه مردم ديدند كه جرح وقتل تلافى بمثل ومانند مىشود خوف كنند وجرأت بر آنها نكنند وباعث زندگانى وايمنى مردم گردد ، بخلاف اين كه هرگاه قصاص نباشد ، زيرا كه مردم را ترس نباشد وباندك چيزى مبادرت بجرح وقتل كنند وزندگانى مردم محفوظ نماند . 2136 المعروف لا يتمّ إلّا بثلاث ، بتصغيره وتعجيله فانّك إذا صغّرته فقد عظّمته ، وإذا عجّلته فقد هنّاته ، وإذا سترته فقد تمّمته . احسان تمام نمىشود مگر بسه چيز ، بكوچك شمردن آن ، وشتاب كردن در